Filipinler ile Çin arasında Güney Çin Denizi’ndeki egemenlik iddiaları siyasi bir çekişmeye dönüştü. Bu çekişme nedeniyle yaşanan gerilim, dijital alana ‘maymunlu’ bir video ile taşındı.
Çin devlet basın organı China Daily’nin sosyal medyada paylaştığı yapay zeka “maymun” videosu, Manila yönetiminin çok sert tepkisini çekti.
Filipinlerin ABD ve Japonya tarafından itilen zayıf ve korkak bir maymun olarak tasvir edilmesi, bu maymunun da güçlü ülkeler tarafından, Çin gemilerince vurulmak üzere denize atılması ülkede öfke sebebi oldu.
Filipinler Dışişleri Bakanlığı, ülkeyi ürkek bir maymun olarak gösteren videonun derhal kaldırılmasını talep etti.
Filipin halkı ise videoya karşı sokaklara döküldü, ırkçı olarak tasvir edilen videoya karşı pankartlar açıldı.
Filipinler ve Çin gemileri arasında çatışmalar ve tehlikeli karşılaşmaların yaşandığı karasularındaki anlaşmazlık, bu ırkçı videoya yansıdı.
VİDEODA NE OLUYOR?
China Daily’nin 10 Temmuz tarihinde paylaştığı ve halen yayında olan videoda, üzerinde Filipinler’e has bir gömlek bulunan bir maymun tasvir ediliyor.
Videoda, ABD ve Japonya bayraklı kollar tarafından derme çatma bir tekne üzerindeki sahneye itilen maymun, yanlış şarkı söylediği gerekçesiyle azarlandıktan sonra elindeki “Güney Çin Denizi Tahkim Kararı” yazılı kağıdı çıkarıyor.
Ardından denize fırlatılan maymuna Çin Sahil Güvenliği’nin sıkça kullandığı tazyikli püskürtüldü.
Söz konusu video, China Daily’nin son haftalarda Filipinler’i “palyaço” ve “yılan” gibi figürlerle nitelendirdiği bir dizi paylaşımın bir parçası oldu.
‘IRKÇILIĞA BAHANE YOK’
Filipinler Dışişleri Bakanlığı, siyasi ve hukuki anlaşmazlıkların bu tür ırkçı görselleri meşrulaştırmayacağını belirterek, videonun iki ülke arasındaki güvensizliği artırmaktan başka bir işe yaramayacağını vurguladı.
Filipinler Savunma Bakanlığı ise söz konusu videoyu “aşağılık bir propaganda” olarak nitelendirdi.
Savunma Bakanı Gilbert Teodoro, Çin Komünist Partisi’nin davranışlarını “şizofrenik” olarak tanımlayarak, bu durumun Çin propaganda makinesinin ahlaki ve entelektüel iflasını gözler önüne serdiğini ifade etti. Teodoro’nun Çin’e girişi geçtiğimiz günlerde yasaklanmıştı.
BU HAMLENİN AMACI NE?
İki ülke arasındaki bu son gerilim, Lahey’deki Daimi Tahkim Mahkemesi’nin Filipinler lehine verdiği kararın onuncu yıl dönümüne denk geliyor.
Mahkeme, Çin’in Güney Çin Denizi üzerindeki geniş hak iddialarının uluslararası hukukta yasal bir dayanağı olmadığına hükmetmiş, ancak Pekin yönetimi mahkemenin yetkisiz olduğunu savunarak bu kararı tanımamıştı.
China Daily, video paylaşımında tahkim kararının hukuk kılıfına uydurulmuş bir çatışma kaynağı olduğunu savunarak Filipinler’i “dış güçlere sarılarak ülkesini başkalarının jeopolitik oyununda piyon yapmakla” suçladı.
Bölgede tazyikli su kullanımı, Haziran ayında kurulan ve Filipinler’in protestoları sonrası kaldırılan yüzen bariyerler, bunun yanında kılıç ve mızrak gibi silahların da karıştığı fiili çatışmalar sürüyor.
Çin makamları ise Manila’nın son kınama açıklamasına henüz bir yanıt vermedi.
