İşsizlik Verileri, Sosyal Medya Paylaşımlarıyla Önceden Tahmin Edilebiliyor
İşini kaybeden pek çok kişi, resmi başvuru süreçlerine adım atmadan önce sosyal medyada yaşadıklarını paylaşıyor. Kimi insanlar dert yanarken kimileri iş bağlantılarından yardım talep ediyor veya doğrudan işsiz olduklarını duyuruyor. Bu tür paylaşımlar, milyonlarca kişiye ulaşarak beklenenden daha güçlü bir ekonomik sinyal taşıyor.
Yapılan araştırmalara göre, New York Üniversitesi, Dünya Bankası ve Oxford Üniversitesi’nden araştırmacılar tarafından geliştirilen bir yapay zeka modeli, sosyal medya platformlarındaki bu paylaşımları analiz ederek resmi işsizlik başvurularını iki hafta öncesinden tahmin edebiliyor.
NASIL ÇALIŞIYOR?
Araştırmacılar, “JoblessBERT” adını verdikleri yapay zeka modelini, 2020 ve 2022 yılları arasında ABD’de paylaşımlarda bulunan 31,5 milyon kullanıcının gönderileriyle eğitti. Model, geleneksel anahtar kelime aramalarının gözden kaçırabileceği günlük ve argo ifadeleri de algılayabiliyor.
Sistemin, “Acilllll iş lazım” gibi günlük yazım kalıplarını bile işsizlik beyanı olarak tanıdığını belirtmek gerekir. Bu sayede JoblessBERT, önceki yöntemlere kıyasla yaklaşık üç kat daha fazla işsizlik paylaşımını doğru şekilde tespit edebiliyor.
Model, ekonomik duygu analizi yapmıyor veya kişisel düşünceleri ölçmüyor; yalnızca doğrudan ifadeleri belirliyor.
Araştırmacılar, verilerin genel nüfusa göre daha genç olan sosyal medya kullanıcılarının herkesin işsiz kaldığında paylaşım yapmadığı gerçeğiyle karşılaştığını fark ettiler. Bu sorunu aşmak için ekip, kullanıcıların yaş, cinsiyet ve konum bilgilerini istatistiki olarak tahmin edip verileri ABD nüfus sayımları oranlarıyla düzeltti.
Bu yöntem sayesinde, ulusal, eyalet ve hatta şehir bazında işsizlik sigortası başvurularının tahmini mümkün oldu.
Model ayrıca aktif öğrenme tekniğini kullanarak kendini sürekli geliştirdi; yani iş kaybını belirlemede belirsizlik yaşanan durumlara odaklandı. Zamanla daha geniş bir demografik ve coğrafi kapsam elde edildi.
COVID-19 ŞOKUNDA DİKKAT ÇEKİCİ İSABET
Modelin büyük bir başarısı, kriz anlarında öne çıkıyor. Mart 2020’de Covid-19 salgını sebebiyle ABD ekonomisi neredeyse durma noktasına gelmiş ve haftalık işsizlik başvuruları 278 binden yaklaşık 6 milyona fırlamıştı. Devlet sistemleri bu ani artışı işleyemez hale gelmişti.
JoblessBERT, o dönemde resmi raporlama haftasının bitmesine iki gün kala 2,66 milyon başvuru gerçekleşeceğini tahmin etti. Gerçek rakam ise 2,9 milyon olarak gerçekleşti. Geleneksel yöntemleri kullanan birçok uzman ise artışı ciddi şekilde hafife almıştı.
EKONOMİK KRİZ İÇİN ERKEN UYARI SİSTEMİ
Araştırmalar, bu yaklaşımın en büyük avantajının, ekonomik koşulların hızla değiştiği dönemlerde ortaya çıktığını gösteriyor. Resmi veriler gecikirken, iki haftalık erken uyarı dönemi politika yapıcılar için değerli bir zaman dilimi sunabilir. Bu süre zarfında destek programları düzenlenebilir, kaynaklar tahsis edilebilir ve kamuoyuna yönelik duyurular hazırlanabilir.
Araştırmacılar, bu metodun resmi iş gücü istatistiklerinin yerini alması gerektiğini savunmuyorlar. Geleneksel anketler hala daha ayrıntılı ve metodolojik açıdan sağlam olduğunu belirtiyorlar. Ancak sosyal medya verileri, geçmiş aya değil, insanların şu an yaşadıklarına doğrudan ışık tutarak anlık ve gerçek zamanlı bir tamamlayıcı sunuyor.
Çalışma, hakemli bilimsel dergi PNAS Nexus’ta yayınlandı.
