“`html
Google’ın gazetecilere özel geliştirdiği araştırma aracı Pinpoint, yapay zeka ile zenginleşen yeni özellikleriyle kullanıma sunuldu. Journo tarafından erken erişim programı kapsamında denenen Pinpoint, artık çok sayıda belgeden otomatik zaman çizelgeleri oluşturma yeteneğine sahip.
2020 yılında tanıtılan Journalist Studio (Gazetecilik Stüdyosu) aracının bir parçası olan Pinpoint, yeni yapay zeka özellikleriyle gazetecilere önemli bir destek sağlıyor.
Pinpoint’in, benzerlerinden ayıran en dikkat çekici özelliği, gazetecilerin ücretsiz olarak sisteme binlerce PDF, el yazısı belge, fotoğraf, video, e-posta ve ses dosyası yüklemesine ve bunları hızlı bir şekilde analiz etmesine olanak tanımasıdır.
Bu süreçte, gazetecilik ilkeleri gereği kişisel verilerin ve kimliği gizli tutulan haber kaynaklarının korunmasına büyük önem verilmektedir. Google, Pinpoint koleksiyonlarının güvenlik teknolojileri ile korunduğunu ve varsayılan ayarlarında gizli kalacağını, ancak gazetecilerin istekleri doğrultusunda paylaşılabileceğini vurgulamaktadır.
Gazeteciler, Pinpoint platformu üzerinden “koleksiyonlar” oluşturarak haber konularına dair belgeler ve dosyalar üzerinde arama yapabilir, istedikleri verileri çekip otomatik olarak e-tablolara dönüştürebilir, ses kayıtlarını metne dökebilir ve ekip halinde veri üzerinde çalışmalarını sürdürebilirler.
Dünya genelinde New York Times’tan Corriere Della Sera’ya, CNN Brezilya’dan Le Figaro’ya kadar birçok yayıncı, araştırmacı gazetecilik projelerinde kullandıkları belgeleri Pinpoint aracılığıyla kamuoyuyla paylaşmaktadır. Paylaşılan koleksiyonlar ve özel etiketleme özellikleri, farklı haber merkezlerinin birlikte çalışmasını da kolaylaştırmaktadır.
Yeni Özellik: “Zaman Çizelgesi Oluştur”
Journo olarak, 2020 yılından bu yana erken erişim programı çerçevesinde Pinpoint’e eklenen yeni özellikleri denemekteyiz. Bu özelliklerden biri de geçtiğimiz hafta kullanıcılara sunuldu.
Pinpoint’e eklenen Gemini panelinde yer alan “Create Timeline” (Zaman Çizelgesi Oluştur) özelliği, 100’e kadar belgeyi birkaç dakika içinde tarayarak kolayca tablo formatında kronolojik olay akışları oluşturmanıza olanak tanıyor. Bu liste, her bir satırın bağlamını sunan kaynak metin bağlantıları ile birlikte geliyor.
Türkiye’de gazetecilik alanında ilk doktora tezini 1914’te yazan Ahmet Emin Yalman’ın bu eserini Pinpoint’e yükleyerek bir deneme gerçekleştirdik (üstteki görsel). Sadece bu kaynak üzerinden Türkiye’de basın özgürlüğünün tarihçesini oluşturmasını istediğimizde, Pinpoint tüm tezi tarayarak birkaç dakika içinde Excel gibi programlarla açılabilen aşağıdaki CSV dosyasını üretti (alttaki görsel).
Zaman çizelgesi çıktısı şu an için İngilizce olsa da, Excel ve Google E-Tablolar gibi uygulamalarla otomatik olarak kolayca Türkçe’ye çevrilebilir. Google, Pinpoint’in tüm özelliklerini yakında daha fazla bölge ve dile genişletmeyi de hedeflemektedir.
Pinpoint koleksiyonlarına belgeler, bilgisayarınızdan direkt olarak yüklenebileceği gibi, Google Drive’ın bulut depolama hizmeti de kullanılabilir.
Kullanıcılar, zaman çizelgesinin odak konusunu önceden belirleme imkânına sahipken, istemezlerse sistem otomatik olarak bu odağı tespit edebiliyor. Tamamlanma süresi boyunca tarayıcı açık tutma zorunluluğu bulunmamaktadır; sonuçlar görev kaydında kullanıcıyı bekliyor.
Bu araçla Resmî Gazete arşivi, mahkeme ve soruşturma kayıtları, parlamento tutanakları, kamu ihaleleri veya e-posta arşivleri gibi çeşitli kaynaklardan, haberlerin arka plan bilgileri için doğru özetler ve tablolar elde edilebilir. Zaman çizelgesi, belgelerin özünü anlamayı kolaylaştırmanın yanı sıra, olgulara dayalı bir akış yaratmak için de kullanılabilir.
Pinpoint’in sağladığı tablolar, özgün belgelerdeki ilgili bölümlere tıklanabilir bağlantılar sunarak bilgilerin doğrulanmasını kolaylaştırıyor. Bu sayede gazeteciler, el yordamıyla zaman alan görevlerini otomatikleştirerek, saha araştırmaları, doğrulama ve bağlamlandırma gibi önemli görevlere daha fazla zaman ayırma fırsatı bulabiliyor.
Elbette yapay zeka kullanan tüm araçlarda olduğu gibi, Pinpoint’te de tüm çıktılara insan denetimi gerekmektedir. Özellikle hassas araştırmalarda, verilerin karşılaştırmalı kontrolü, sahadan teyit ve alternatif kaynaklarla çapraz okuma gibi gazetecilik yöntemleri hayati önem taşımaktadır. 2023’te yayımladığımız Journo Yapay Zeka (YZ) ve Üretsel YZ Kullanımı Yönergesi’nde bu ihtimalin altını çizmiştik.
“Dönüştür” Aracı: Verileri E-Tabloda Düzenleyin
Google, Pinpoint’in yapay zeka destekli soru-cevap ve özetleme özelliklerini geçen yıl duyurmuştu.
“Transform” (Dönüştür) isimli güncelleme, gazetecilerin ham veri kümelerinden yapısal bilgiler çıkarma ihtiyacına yanıt veriyor. Bu özellik, benzer veri içeriklerine sahip birçok belgeyi tek bir e-tabloda birleştirerek arama, filtreleme ve düzenleme işlemlerini kolaylaştırıyor.
Örneğin, birçok belgede geçen kişi, kurum ve yer isimleri ilgili belgelerle bağlantılı bir şekilde listelenebiliyor. Bu özellik, dünya genelinde gazetecilerin kullanımı için erişilebilirdir ve özellikle yıllar boyunca süregelen resmi kayıtlar veya PDF taramalarındaki tablolar üzerinden hızlı derlemeler yapmak isteyen gazeteciler için oldukça faydalıdır.
Google, Pinpoint aracını gazetecilerin geri bildirimleri doğrultusunda geliştirmiştir. ABD’den Hindistan’a, İsviçre’den Arjantin’e kadar dünya genelinde birçok haber kuruluşu, araştırmalarında kullandığı belge koleksiyonlarını Pinpoint üzerinden yayımlamaktadır. “Keşfedebileceğiniz diğer koleksiyonlar” kısmından bu belge dizilerine ulaşabilirsiniz.
Örneğin, Blue Ridge adlı haber radyosu, yüzlerce mahkeme belgesini incelediği sırada Pinpoint kullandı. InfoAmazonia adlı haber sitesi, Amazon yerlilerine ait topraklara dair karbon kredisi projelerini araştırırken, uzun süreli ses kayıtlarının deşifre edilmesi ve analiz edilmesinde bu aracı tercih etti. Boston Globe’un Pulitzer ödüllü “Blind Spot” başlıklı trafik kazası dosyası da büyük veri kümeleri ile Pinpoint aracılığıyla analiz edilmiştir.
Pinpoint’in ana işlevleri, herkesin kullanımına açıktır. Ayrıca, geliştirilme aşamasındaki yeni özellikler için erken erişim talebinde bulunmak isteyen haber merkezleri bu formu doldurarak başvuruda bulunabilirler.
İLGİLİ:
Uğur Mumcu 77 yaşında: Bugün olsa kirli iktidar ilişkilerini topluma ağ haritalarıyla anlatabilirdi
Veri gazetecileri için derledik: Türkiye’yi içeren 124 veri kümesi
Sigma Ödülleri açıklandı: 2024’ün en iyi veri gazeteciliği haberleri
“`
