(TBMM) – CHP Genel Başkan Yardımcısı ve Bursa Milletvekili Orhan Sarıbal, 2027 yılı bütçesinde tarımsal destekler için öngörülen 235 milyar liranın yetersiz olduğunu belirterek, Tarım Kanunu’na göre çiftçilere ödenmesi gereken desteklerin karşılanmadığını savundu. Sarıbal, 2007’den itibaren çiftçilere ödenmesi gereken desteklerle fiilen yapılan ödemeler arasında 2 trilyon 941 milyar liralık fark bulunduğunu ileri sürerek, “Bu bütçe halkın bütçesi değildir. Ülkenin bütçesi değildir. Çiftçinin bütçesi değildir” dedi.
CHP Genel Başkan Yardımcısı ve Bursa Milletvekili Orhan Sarıbal, TBMM’de düzenlediği basın toplantısında, gazeteciler Murat Ağırel ve İsmail Arı’nın tutuklanmasını eleştirdi. Basının özgür olması gerektiğini vurgulayan Sarıbal, “Basın gerçekçi olmalıdır, basın muhalif olmalıdır ama iktidarların basını susturarak kendi çürümüşlüklerini saklama olanakları yoktur” ifadelerini kullandı.
2027 yılı bütçe rakamlarını değerlendiren Sarıbal, yaklaşık 27 trilyon liralık harcama bütçesi ve 111 trilyon liralık gayrisafi yurt içi hasıla tahmini üzerinden 3 trilyon 868 milyar liralık bütçe açığı öngörüldüğünü belirtti. Sarıbal, yaklaşık 3,8 trilyon liralık faiz ödemesinin de dikkate alınmasıyla bütçenin faiz yükünün ve açığının büyüklüğüne işaret etti.
“TARIMSAL DESTEKLER GAYRİSAFİ YURT İÇİ HASILANIN YÜZDE 1’İNİN ALTINDA OLAMAZ”
Sarıbal, 5488 sayılı Tarım Kanunu’nun 21’inci maddesinin tarımsal desteklerin gayrisafi yurt içi hasılanın yüzde 1’inden az olamayacağını düzenlediğini belirterek, 2026 ve 2027 bütçelerinde öngörülen desteklerin bu çerçevenin gerisinde kaldığını savundu. 2026 yılı için tarımsal destekleme ödemelerinin yaklaşık 168 milyar lira olarak öngörüldüğünü hatırlatan Sarıbal, 2027 bütçesinde ise tarımsal destek programına 235 milyar lira ayrıldığını söyledi.
2027 yılı için tarım sektörüyle ilişkili toplam ödeneğin 1 trilyon 305 milyar lira olarak açıklandığına işaret eden Sarıbal, bu tutarın tamamının doğrudan tarımsal destek olarak değerlendirilemeyeceğini vurguladı. Tarımsal kredi destekleri, yatırım ödemeleri ve diğer kalemlerin de toplam tutar içinde yer aldığını ifade eden Sarıbal, bütçe değerlendirmesinde tarımsal desteklerin diğer harcama kalemlerinden ayrı ele alınması gerektiğini kaydetti.
“İKTİDAR ÇIKARDIĞI KANUNA UYMAZSA KİM UYACAK?”
Sarıbal, 2026 yılı için yaklaşık 2,8 trilyon liralık faiz ödemesi öngörülürken çiftçilere ayrılan tarımsal desteklerin 168 milyar lirada kaldığını belirterek, iki kalem arasındaki farkı eleştirdi.
Tarımın yalnızca ekonomi değil, aynı zamanda milli güvenlik ve gıda güvenliği meselesi olduğunu dile getiren Sarıbal, çiftçilerin üretim maliyetleri karşısında yeterince desteklenmediğini savundu.
Çiftçilerin mazot, gübre, tarım ilacı ve hayvan yemi gibi temel girdiler için yüksek harcamalar yaptığını aktaran Sarıbal, yalnızca bu kalemlerdeki maliyetlerin dahi tarımsal desteklerin yetersizliğini ortaya koyduğunu söyledi.
Sarıbal, Tarım Kanunu kapsamında 2007’den itibaren çiftçilere ödenmesi gerektiğini hesapladıkları destek tutarının 3 trilyon 862 milyar lira, yapılan ödemelerin ise 921 milyar 407 milyon lira olduğunu ifade etti. Aradaki farkın 2 trilyon 941 milyar liraya ulaştığına dikkati çeken Sarıbal, “Bir iktidar çıkardığı kanuna uymazsa kim uyacak?” diye sordu.
“TARIMDA İTHALATA DAYALI POLİTİKA UYGULANIYOR”
AK Parti iktidarının tarım politikalarını eleştiren Sarıbal, Türkiye’de üreticilerin borçlandırıldığını, üretimden uzaklaştığını ve ithalata dayalı bir sistemin güçlendiğini savundu. İktidarın tarım politikalarını ithalata dayalı üretim, sözleşmeli tarım ve üreticinin kendi başına bırakılması şeklinde üç başlıkta değerlendiren Sarıbal, bu yaklaşımın yerli üretimi zayıflattığını ileri sürdü.
2025 ve 2026 yıllarının sekiz ayına ilişkin olduğunu belirttiği ithalat rakamlarını paylaşan Sarıbal, buğday ithalatının 2,5 milyon tondan 3 milyon 556 bin tona, mısır ithalatının 4 milyon tondan 5 milyon 285 bin tona yükseldiğini söyledi. Mercimek, ayçiçeği tohumu ve çeşitli yem hammaddelerinin ithalatında da artış yaşandığını belirten Sarıbal, bitkisel ürünler ile hayvancılık ürünlerine yönelik dış alımların üretim politikalarının sorgulanmasını gerektirdiğini ifade etti. Sarıbal, belirli tarımsal ürünler ve hayvancılık kalemlerinde toplam ithalatın 10 milyar doların üzerine çıktığını, bu alımların yaklaşık 500 milyar liralık bir büyüklüğe karşılık geldiğini öne sürdü.
“BU BÜTÇE TARIMIN SORUNLARINI ÇÖZEMEZ”
Çiftçilerin toplam borcunun 1,5 trilyon liraya ulaştığını belirten Sarıbal, bütçede üreticilerin borç yükünü hafifletecek kapsamlı bir düzenleme bulunmadığını savundu. Sarıbal, çiftçilerin borç faizlerinin silinmesi ve ana para ödemelerinin uzun vadeye yayılması gibi adımların atılması gerektiğini söyledi.
Tarım sektörünün desteklenmemesi halinde üretim kapasitesinin ve gıda güvenliğinin zarar göreceğini ifade eden Sarıbal, tarımsal desteklerin artırılması, üreticilerin maliyetlerinin hafifletilmesi ve yerli üretimin güçlendirilmesi çağrısında bulundu.
Sarıbal, 2027 bütçesinin çiftçilerin ihtiyaçlarını karşılamadığını savunarak, “Kısaca bu bütçe tarımı yok etmeye dönük, üretimi azaltmaya dönük, çiftçiyi daha çok borçlandırmaya dönük ve ithalatın artacağını öngören iktidarın Recep Tayyip Erdoğan’ın ve Mehmet Şimşek’in bütçesidir. Halkın bütçesi değildir. Ülkenin bütçesi değildir. Çiftçinin bütçesi değildir” ifadelerini kullandı.
